Baza wiedzy: Opatrunki
I. Definicja rany
RANA - Przerwanie ciąglosci tkanek wywolane przez czynniki termiczne, mechaniczne i chemiczne.
II. Rodzaje ran:
A – powstające na skutek urazów mechanicznych:
- otarcia, rozerwania, rany drążącej, rany kąsanej, rany chirurgicznej
B – powstające na skutek urazów cieplnych i chemicznych:
- oparzenia termiczne, chemiczne, elektryczne oraz popromienne
C – przewlekłe owrzodzenia:
- odleżyny, owrzodzenia podudzi, owrzodzenia spowodowane zakażeniami i powstałe w wyniku radioterapii czy procesów nowotworowych.
III. Gojenie się ran
Wyróżniamy dwa sposoby gojenia się ran:
1. Gojenie doraźne ( przez rychłozrost )
Czyste rany chirurgiczne oraz świeże rany urazowe goją się poprzez bezpośrednie zamknięcie, wspomagane zazwyczaj przez zastosowanie szwów chirurgicznych. Prawidłowo przebiegający proces gojenia doraźnego polega na naskórkowaniu – migracji komórek naskórka od brzegów rany, z mieszków włosowych i gruczołów skórnych. Ziarnina powstaje w bardzo nieznacznej ilości.
2. Gojenie przez ziarninowanie
W przypadku rany ze znacznym ubytkiem tkanek lub nierównością jej brzegów – zbliżenie brzegów jest niemożliwe lub przeciwwskazane. Procesy tkankowe w przebiegu gojenia są takie same, jak w ranie gojącej się doraźnie, ale czas gojenia jest znacznie dłuższy.
Ubytek tkanek wypełnia ziarnina, na którą napełza naskórek i tworzy się blizna.
IV. Niezależnie od sposobu gojenia się ran wyróżniamy trzy fazy tego procesu
-
Faza zapalna (od 1 do 4 doby)
-
Faza proliferacyjna(od 3 do 10 doby)
-
Faza dojrzewania (od 8 doby do kilku miesięcy)
IV. Sposoby leczenia ran:
- chirurgiczne
- enzymatyczne
- za pomocą terapii larwalnej
- opatrunkami specjalistycznymi
Najskuteczniejsze jednak w leczeniu trudno gojących się ran jest zastosowanie opatrunków specjalistycznych, które stwarzają fizjologiczne warunki w ranie, takie jak: wilgotne środowisko gojącej się ranie – utrzymują stałą ilość wysięku w ranie ( zapobiegają maceracji oraz wysychaniu rany ), temperatura 37 ° C, optymalne pH. Ponadto są nieprzywierające – zmiany opatrunków są atraumatyczne, mogą pozostawać niezmieniane przez długi okres czasu, zmniejszają doznania bólowe.
